Misschien herken je het wel. Je kind komt uit school en lijkt ineens helemaal op. Een klein geluid is te veel, een opmerking komt harder binnen dan je verwacht en als plannen onverwacht veranderen, kan dat voor veel emoties zorgen.
Maar op andere momenten zie je juist een kind dat ontzettend opmerkzaam is. Dat precies doorheeft hoe iemand zich voelt. Dat diep nadenkt, veel vragen stelt en dingen ziet die anderen nauwelijks opmerken.
Misschien heb je jezelf weleens afgevraagd: is mijn kind misschien hooggevoelig?
In mijn praktijk ontmoet ik kinderen die de wereld heel intens beleven. Ze voelen veel, merken veel op en verwerken alles wat er gedurende een dag gebeurt. Dat kan prachtige kwaliteiten met zich meebrengen, maar soms ook behoorlijk overweldigend zijn.
Wat is hooggevoeligheid?
Hooggevoeligheid, ook wel HSP genoemd, is geen stoornis of een diagnose. Het wordt gebruikt om een temperamentseigenschap te beschrijven waarbij iemand gevoelig is voor prikkels en informatie diepgaand verwerkt.
Een hooggevoelig kind neemt vaak veel details waar. Niet alleen geluiden, geuren of drukte, maar bijvoorbeeld ook de sfeer in een ruimte, verwachtingen van anderen of kleine veranderingen.
Daardoor kan er gedurende de dag ongemerkt veel binnenkomen.
En waar het ene kind daar relatief gemakkelijk doorheen beweegt, heeft een hooggevoelig kind soms meer tijd, rust en veiligheid nodig om alles weer te verwerken.
10 signalen die je misschien herkent
Geen enkel hooggevoelig kind is hetzelfde, laten we dat vooropzetten. Je kind hoeft dus zeker niet alle onderstaande kenmerken te hebben. Zie ze vooral als herkenningspunten.
1. Je kind merkt kleine dingen snel op
Een ander kapsel, een geluid op de achtergrond, een andere geur in huis of een kleine verandering in de sfeer: jouw kind heeft het vaak meteen door!
2. Drukke omgevingen kosten veel energie
Een verjaardag, schooldag, pretpark of drukke winkel kan ontzettend leuk zijn én tegelijkertijd veel vragen van je kind.
3. Emoties worden intens beleefd
Blijdschap kan enorm groot zijn, maar verdriet, boosheid, teleurstelling en spanning kunnen net zo intens binnenkomen.
4. Je kind voelt anderen sterk aan
Sommige kinderen merken het direct wanneer iemand verdrietig, boos of gespannen is, zelfs wanneer diegene niets zegt.
5. Je kind denkt veel en diep na
Waarom gebeurt iets? Wat als…? Heb ik het wel goed gedaan? Hooggevoelige kinderen kunnen lang nadenken over situaties en gesprekken.
6. Onverwachte veranderingen kunnen lastig zijn
Een andere juf, een afspraak die ineens niet doorgaat of een planning die verandert, kan meer impact hebben dan je misschien verwacht.
7. Je kind wil het graag goed doen
Sommige hooggevoelige kinderen leggen de lat hoog voor zichzelf. Ze kunnen bang zijn om fouten te maken of iemand teleur te stellen.
8. Je kind heeft na inspanning behoefte aan rust
Na school of een drukke activiteit wil je kind misschien even alleen zijn, tekenen, bouwen, lezen of simpelweg niets hoeven.
9. Je kind reageert sterk op bepaalde lichamelijke prikkels
Denk aan harde geluiden, fel licht, sterke geuren, kriebelende kleding of bepaalde smaken. Niet ieder hooggevoelig kind ervaart dit even sterk.
10. Thuis komen de emoties eruit
Op school of op dat ene feestje lijkt het misschien allemaal prima te gaan, terwijl thuis ineens de tranen, boosheid of frustratie komen. Thuis is vaak de plek waar een kind zich veilig genoeg voelt om opgebouwde spanning los te laten.
Hooggevoeligheid gaat niet alleen over ‘last hebben van’
Wanneer we over hooggevoeligheid praten, ligt de nadruk al snel op overprikkeling en heftige emoties. Maar daarmee doen we deze kinderen tekort.
Want dezelfde gevoeligheid kan ook prachtige kwaliteiten met zich meebrengen.
Je ziet bijvoorbeeld kinderen die heel zorgzaam zijn. Die creatief denken, een rijke fantasie hebben, oog hebben voor details of intens kunnen genieten van muziek, natuur en kleine momenten. Kinderen die anderen haarfijn aanvoelen en vaak een sterk gevoel voor rechtvaardigheid hebben.
Het doel is daarom niet om de gevoeligheid weg te nemen.
Het gaat erom dat een kind zichzelf leert begrijpen.
Van ‘Waarom doe je zo?’ naar ‘Wat heb je nodig?’
Dat is voor mij misschien wel de belangrijkste verschuiving.
Wanneer een kind overspoeld raakt, zijn we als volwassenen soms geneigd om vooral naar het gedrag te kijken:
Waarom word je nou zo boos?
Er is toch niets aan de hand?
Doe niet zo moeilijk.
Je hoeft toch niet te huilen?
Maar voor een gevoelig kind is er op dat moment wél iets aan de hand.
Misschien was de schooldag te druk. Misschien heeft je kind zich uren aangepast. Misschien speelde er spanning in de klas. Misschien waren er simpelweg te veel geluiden, verwachtingen, gedachten en gevoelens.
In plaats van alleen het gedrag te willen stoppen, kunnen we nieuwsgierig worden:
Wat probeert dit gedrag mij te vertellen?
En daarna:
Wat heeft mijn kind nu nodig?
Soms is dat praten. Soms een knuffel. Soms bewegen. Soms juist stilte. En soms vooral even helemaal niets.
Hoe kun je je kind helpen?
Je hoeft thuis niet alle prikkels weg te nemen. Dat is onmogelijk en uiteindelijk ook niet het doel.
Wat wél helpt, is je kind stap voor stap leren herkennen wat er in zijn of haar lichaam gebeurt. Wanneer wordt mijn hoofd vol? Hoe voelt spanning in mijn lijf? Waar krijg ik energie van? Waar word ik moe van? En wat helpt mij om weer tot rust te komen?
Zo leert een kind niet dat zijn gevoeligheid iets is waar het vanaf moet.
Het leert:
Dit ben ik. Ik mag voelen wat ik voel. En ik kan leren wat voor míj werkt.
En juist dát geeft zelfvertrouwen.
Tot slot
Denk je tijdens het lezen: dit klinkt zó als mijn kind?
Probeer dan niet meteen een etiket te zoeken. Kijk vooral met nieuwsgierigheid naar je kind. Naar wat je ziet, wanneer het moeilijk wordt en wat juist helpt.
Hooggevoeligheid hoeft geen beperking te zijn. Wanneer een kind zichzelf leert begrijpen en ervaart dat er ruimte is voor wat het voelt, kan gevoeligheid juist een prachtige kracht worden.
Binnen Lunavi holistisch kindertherapie kijk ik daarom niet alleen naar het gedrag dat zichtbaar is, maar naar het hele kind. Naar wat eronder ligt, wat een kind voelt en wat het nodig heeft om weer dichter bij zichzelf te komen.
Herken je jouw kind hierin en wil je eens samen kijken wat jouw kind nodig heeft? Neem dan gerust vrijblijvend contact met mij op.
Neem vrijblijvend contact op ↗