“Wat is er?”
“Weet ik niet.”
“Maar waarom ben je dan zo boos?”
“Weet ik niet!”
Misschien herken je dit wel. Je ziet aan alles dat er iets met je kind aan de hand is. Je kind is boos, verdrietig, stil of onrustig. Je wilt helpen en probeert erachter te komen wat er speelt.
Maar hoeveel vragen je ook stelt: er komt geen antwoord.
En soms is “ik weet het niet” ook echt het enige antwoord dat een kind op dat moment kan geven.
Voelen komt vóór vertellen
Wij volwassenen zijn gewend om gevoelens onder woorden te brengen.
Ik ben gespannen omdat…
Ik vond die situatie vervelend omdat…
Ik merk dat ik behoefte heb aan…
Voor kinderen is dat een stuk ingewikkelder.
Een kind kan al van alles voelen in zijn lichaam, zonder te begrijpen wat dat gevoel betekent of waar het vandaan komt.
Een vol hoofd.
Een knoop in de buik.
Een druk gevoel op de borst.
Onrust in de benen.
Een brok in de keel.
Het lichaam vertelt eigenlijk al een verhaal, terwijl het kind de woorden daarvoor nog niet heeft.
“Waarom?” is soms een hele moeilijke vraag
Wanneer we merken dat ons kind ergens mee zit, willen we het graag begrijpen.
Dus stellen we vragen.
“Waarom ben je boos?”
“Wat gebeurde er?”
“Waarom deed je dat?”
Goed bedoeld natuurlijk, Maar voor een kind dat midden in een sterke emotie zit, kan zo'n vraag behoorlijk groot zijn.
Om antwoord te geven moet je kind namelijk eerst voelen wat er gebeurt, dat gevoel herkennen, begrijpen waar het vandaan komt én daar woorden aan kunnen geven.
Dat is nogal wat. Zeker wanneer het hoofd en lichaam al vol zitten.
Minder vragen, meer ruimte
Soms helpt het daarom om niet direct naar een verklaring te zoeken.
In plaats van:
“Waarom ben je zo boos?”
kun je bijvoorbeeld zeggen:
“Ik zie dat er iets gebeurt bij jou.”
Of:
“Je hoeft het nog niet te vertellen. Ik blijf gewoon even bij je.”
Daarmee geef je je kind iets belangrijks: ruimte.
Ruimte om eerst weer tot rust te komen.
Want wanneer het lichaam rustiger wordt, ontstaat er vaak vanzelf meer ruimte om te voelen, na te denken en uiteindelijk misschien te vertellen.
Het lichaam kan helpen
Niet ieder kind praat gemakkelijk over emoties.
Gelukkig hoeft dat ook niet altijd.
Je kunt samen eens onderzoeken wat het lichaam vertelt.
“Waar voel je het?”
Misschien wijst je kind naar zijn buik.
“Hoe voelt het daar?”
Hard. Kriebelig. Zwaar. Warm. Alsof er iets knijpt.
Je hoeft daar niet meteen een emotie aan te koppelen.
Alleen al opmerken wat er in het lichaam gebeurt, helpt een kind om zichzelf steeds beter te leren kennen.
En soms ontstaan de woorden daarna vanzelf.
Praten kan ook naast elkaar
Een goed gesprek met een kind hoeft niet altijd te betekenen dat je tegenover elkaar aan tafel zit.
Sterker nog: voor sommige kinderen werkt dat juist helemaal niet.
Tijdens het tekenen kan ineens een verhaal ontstaan.
Of tijdens het wandelen, in de auto, tijdens het bouwen met LEGO of terwijl jullie samen iets bakken.
Juist doordat de aandacht niet volledig op het gesprek ligt, kan het veiliger en makkelijker voelen om iets te vertellen.
Daarom gebruik ik binnen mijn praktijk ook graag creatieve en ervaringsgerichte manieren om te onderzoeken wat er vanbinnen speelt.
Een kind hoeft niet altijd precies te kunnen vertellen wat er is om toch gehoord te worden.
Stilte betekent niet dat er niets gebeurt
Als ouder wil je graag helpen.
En wanneer je kind niets vertelt, kun je het gevoel krijgen dat je niets kunt doen.
Maar aanwezig zijn is ook iets doen.
Naast je kind zitten, een knuffel geven, samen tekenen, even naar buiten.
Of gewoon zeggen:
“Je hoeft het nu niet te weten. Als je er later over wilt praten, ben ik er.”
Je geeft daarmee geen oplossing, je geeft veiligheid.
En vanuit veiligheid ontstaat ruimte om te voelen.
Vanuit voelen kan begrip ontstaan.
En pas daarna komen soms de woorden.
Een kleine uitnodiging voor thuis
De volgende keer dat je kind zegt:
“Ik weet het niet.”
probeer dan eens niet meteen een nieuwe vraag te stellen.
Geef het even tijd.
Misschien hoeft je kind het antwoord namelijk nog helemaal niet te hebben.
Soms heeft een kind geen woorden nodig om gehoord te worden. Het heeft iemand nodig die blijft, totdat de woorden vanzelf mogen komen.
Reactie plaatsen
Reacties